యధ్భావం తధ్భవతి..

మన ఆలోచనలే మన జీవితానికి దిశానిర్దేశం

మన భారత్: “యధ్భావం తధ్భవతి” అనే సంస్కృత సూక్తికి “ఎలాంటి భావన ఉంటే అలాంటి ఫలితం కలుగుతుంది” అనే అర్థం ఉంది. మనిషి ఆలోచనలు, భావాలు, నమ్మకాలు, దృక్పథం అతని ప్రవర్తనపై ప్రభావం చూపుతాయి. ఆ ప్రవర్తనే చివరకు జీవిత గమనాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. అందుకే మన ఆలోచనా విధానం పట్ల ప్రతి ఒక్కరూ ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపాల్సిన అవసరం ఉంది.

మనిషి జీవితంలో పరిస్థితులు ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండవు. కొన్నిసార్లు విజయాలు ఎదురవుతాయి.. మరికొన్ని సందర్భాల్లో అపజయాలు, ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి. అయితే ఒకే పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్న ఇద్దరు వ్యక్తులు భిన్నంగా స్పందించడానికి ప్రధాన కారణం వారి ఆలోచనా విధానమే. సమస్యను చూసి భయపడే వ్యక్తికి అది పెద్ద అడ్డంకిగా కనిపిస్తే.. అదే సమస్యను అవకాశంగా భావించే వ్యక్తికి పరిష్కారం వెతికే మార్గం కనిపిస్తుంది.

సానుకూల ఆలోచనలు మనలో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుతాయి. “నేను సాధించగలను” అనే నమ్మకం ప్రయత్నించేందుకు ప్రేరణనిస్తుంది. ఒక లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకుని దాని కోసం క్రమశిక్షణతో పనిచేసే వ్యక్తి ఎదురయ్యే అడ్డంకులను అధిగమించే అవకాశాలను పెంచుకుంటాడు. దీనికి విరుద్ధంగా ప్రతికూల ఆలోచనలు నిరుత్సాహాన్ని కలిగించి ప్రయత్నించే ముందే వెనక్కి తగ్గే పరిస్థితిని తీసుకురావచ్చు.

విద్యార్థుల విషయంలోనూ ఆలోచనా విధానానికి ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. పరీక్షల్లో ఒకసారి తక్కువ మార్కులు వచ్చినంత మాత్రాన తాము విఫలమయ్యామని భావించకుండా, ఎక్కడ లోపం జరిగిందో గుర్తించి మరింత శ్రమిస్తే మంచి ఫలితాలు సాధించవచ్చు. ఉద్యోగం కోసం ప్రయత్నించే యువతకు కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది. ఒకటి రెండు అవకాశాలు చేజారినంత మాత్రాన నిరాశ చెందకుండా, తమ నైపుణ్యాలను మెరుగుపరుచుకుని మళ్లీ ప్రయత్నించడం విజయానికి దారి తీస్తుంది.

కుటుంబ జీవితం, ఉద్యోగం, వ్యాపారం, సామాజిక సంబంధాల్లోనూ మన భావాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఇతరులపై అనుమానం, కోపం, ద్వేషం వంటి ప్రతికూల భావనలు సంబంధాలను దెబ్బతీయవచ్చు. అదే సమయంలో పరస్పర గౌరవం, సహనం, నమ్మకం, సహకారం వంటి సానుకూల భావనలు సంబంధాలను బలపరుస్తాయి. అందువల్ల మన మాటల్లోనే కాకుండా మన ఆలోచనల్లోనూ సానుకూలత ఉండాలి.

అయితే “యధ్భావం తధ్భవతి” అంటే కేవలం మంచి ఆలోచనలు చేస్తే చాలు, ఫలితాలు వాటంతట అవే వస్తాయని అర్థం కాదు. ఆలోచనకు అనుగుణంగా కృషి, ప్రణాళిక, పట్టుదల, క్రమశిక్షణ కూడా అవసరం. మంచి లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకుని దాన్ని సాధించేందుకు నిరంతరం శ్రమించినప్పుడే ఆ భావన కార్యరూపం దాల్చుతుంది.

ప్రస్తుత వేగవంతమైన జీవితంలో ఒత్తిడి, పోటీ, ఆందోళనలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో మన ఆలోచనలను నియంత్రించుకోవడం మరింత అవసరమవుతోంది. ప్రతిరోజూ కొంత సమయం ప్రశాంతంగా గడపడం, మంచి పుస్తకాలు చదవడం, సానుకూల వ్యక్తులతో మాట్లాడటం, సాధ్యమైన లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకోవడం వంటి అలవాట్లు మన దృక్పథాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి.

మనిషి తన జీవితంలోని ప్రతి పరిస్థితిని నియంత్రించలేకపోయినా.. ఆ పరిస్థితిని ఎలా స్వీకరించాలో మాత్రం నిర్ణయించుకోగలడు. సమస్యలను చూసే విధానం మారితే వాటిని ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం కూడా పెరుగుతుంది. అందుకే ప్రతికూలతల మధ్య కూడా ఆశావహ దృక్పథాన్ని కొనసాగించడం అవసరం.

మన ఆలోచనలు మన మాటలకు, మాటలు మన చేతలకు, చేతలు మన అలవాట్లకు, అలవాట్లు మన వ్యక్తిత్వానికి దారి తీస్తాయి. అందుకే మంచి ఫలితాల కోసం ముందుగా మంచి ఆలోచనలకు పునాది వేయాలి. “యధ్భావం తధ్భవతి” మన జీవితంలో ఆలోచనల ప్రాధాన్యతను గుర్తుచేసే విలువైన సందేశంగా నిలుస్తుంది.

మీ విశాల్ కుమార్, మన భారత్, చీఫ్ ఎడిటర్, న్యూఢిల్లీ.