మన భారత్, ముంబై:
ఆర్థిక రాజధాని Mumbaiలోని ఆసియాలోనే అతిపెద్ద మురికివాడగా పేరుగాంచిన ధారవి ఇప్పుడు మరో కారణంతో వార్తల్లో నిలుస్తోంది. సాధారణంగా పేదరికం, ఇరుకైన వీధులు, గూడిసెలతో గుర్తింపు పొందిన ఈ ప్రాంతం ఇప్పుడు “స్లమ్ టూరిజం” పేరుతో పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తోంది. ప్రత్యేకంగా విదేశీ పర్యాటకులు ధారవిని ప్రత్యక్షంగా చూసేందుకు ఆసక్తి చూపుతున్నారని టూర్ నిర్వాహకులు చెబుతున్నారు.
సమాచారం ప్రకారం, ధారవిలోని జీవనశైలి, స్థానికుల దైనందిన కార్యకలాపాలు, అక్కడ నడుస్తున్న చిన్నతరహా కుటీర పరిశ్రమలను చూపించేందుకు గైడ్లు ఒక్కో వ్యక్తి నుంచి 2 గంటల టూర్కు రూ.15,000 వరకు వసూలు చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. చర్మ పరిశ్రమలు, మట్టి పాత్రల తయారీ యూనిట్లు, రీసైక్లింగ్ కేంద్రాలు వంటి అనేక సూక్ష్మ వ్యాపారాలు ధారవిలో నడుస్తున్నాయి. ఈ పరిశ్రమలు కోట్ల రూపాయల టర్నోవర్ను సాధిస్తున్నాయని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.
పర్యాటక సంస్థలు ఈ టూర్లను “రియల్ ముంబై అనుభవం”గా ప్రచారం చేస్తుండగా, సామాజిక వర్గాల్లో మాత్రం దీనిపై విభిన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. పేదరికాన్ని కూడా ఒక వ్యాపార అవకాశంగా మార్చడమా? లేక స్థానికుల కృషిని ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడమా? అన్నదానిపై నెట్టింట పెద్ద ఎత్తున చర్చ కొనసాగుతోంది.
కొంతమంది సామాజిక కార్యకర్తలు ఇలాంటి టూర్ల వల్ల స్థానికుల గోప్యతకు భంగం కలగొచ్చని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. మరోవైపు, టూర్ నిర్వాహకులు మాత్రం స్థానికులకు ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతున్నాయని, వారి జీవనోపాధికి ఇది సహకరిస్తోందని వాదిస్తున్నారు.
మొత్తానికి, ధారవిలో స్లమ్ టూరిజం ఇప్పుడు జాతీయ స్థాయిలో చర్చకు దారితీసింది. పేదరికం వెనుక ఉన్న కృషి, జీవన పోరాటం, ఆత్మవిశ్వాసం ప్రపంచానికి తెలియజేయడమే లక్ష్యమా? లేక ఇది కేవలం వ్యాపారమా? అన్నది సమాజం నిర్ణయించాల్సిన అంశంగా మారింది.
