ములుగు, సెప్టెంబర్ 07: యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపు పొందిన ములుగు జిల్లా వెంకటాపూర్ మండలం పాలంపేటలోని చారిత్రక రామప్ప దేవాలయంలో అరుదైన ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది. ఆలయ గర్భగుడిలో అభిషేక జలాలను బయటకు పంపించే ప్రాచీన ‘సోమసూత్రం’ మార్గాన్ని భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ (ఏఎస్‌ఐ) హైదరాబాద్ సర్కిల్ నిపుణుల బృందం శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో విజయవంతంగా పునరుద్ధరించింది. దీంతో సుదీర్ఘకాలంగా ఎదురవుతున్న అవరోధం తొలగి, ఆగమశాస్త్ర సంప్రదాయాల ప్రకారం అభిషేకాలు నిర్వహించేందుకు మార్గం సుగమమైంది.
రామప్ప ఆలయ గర్భగుడిలో స్వామివారికి అభిషేకం నిర్వహించిన అనంతరం నీరు బయటకు వెళ్లేందుకు కాకతీయుల కాలంలో ప్రత్యేకంగా సోమసూత్రాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. కాలక్రమంలో ఈ మార్గంలో పూడిక, ఇతర అడ్డంకులు ఏర్పడటంతో నీటి ప్రవాహానికి ఆటంకం ఏర్పడింది. దీంతో సంపూర్ణ అభిషేక కార్యక్రమాల నిర్వహణలో ఇబ్బందులు ఎదురయ్యాయి. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం ఈ మార్గం శతాబ్దాలుగా మూసుకుపోయి ఉండటంతో ఆలయ సంప్రదాయాల్లో భాగమైన పూర్తిస్థాయి జలాభిషేకానికి అంతరాయం ఏర్పడింది.
ఈ చారిత్రక నిర్మాణాన్ని కాపాడుతూ పునరుద్ధరణ చేపట్టడం అధికారులకు సవాలుగా మారింది. ఆలయ రాతి నిర్మాణానికి ఎలాంటి నష్టం కలగకుండా ఏఎస్‌ఐ నిపుణులు ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వినియోగించారు. ముందుగా సోమసూత్రం లోపలి భాగంలో ఏర్పడిన అడ్డంకుల స్థితిని గుర్తించేందుకు 3డీ మ్యాపింగ్ నిర్వహించారు. అనంతరం ఎండోస్కోపిక్, గోప్రో కెమెరాల సహాయంతో అంతర్గత మార్గాన్ని పరిశీలిస్తూ రియల్‌టైమ్‌లో పరిస్థితిని పర్యవేక్షించారు.
పూడిక, అడ్డంకులను తొలగించే సమయంలో సంప్రదాయ పద్ధతులతో బలవంతంగా తవ్వకాలు చేపట్టకుండా సాఫ్ట్ డ్రిల్లింగ్ విధానాన్ని అనుసరించారు. అడ్డంకులను ఒక్కసారిగా తొలగించకుండా పొరల వారీగా అత్యంత జాగ్రత్తగా తొలగించినట్లు అధికారులు తెలిపారు. ఈ విధానంతో ఆలయ అసలు నిర్మాణం, ప్రాచీన శిల్పకళకు ఎలాంటి నష్టం వాటిల్లకుండా పనులు పూర్తి చేశారు.
ఈ పునరుద్ధరణ పనులు తెలంగాణ దేవాదాయ శాఖ అధికారుల సమక్షంలో ఏఎస్‌ఐ హైదరాబాద్ సర్కిల్ బృందం ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలో జరిగాయి. పురావస్తు శాఖ డీఈ కృష్ణ చైతన్యతో పాటు సంబంధిత పరిరక్షణ నిపుణులు, రామప్ప ఆలయ అధికారులు ఈ ప్రక్రియలో భాగస్వాములయ్యారు. శాస్త్రీయ పరిరక్షణ పద్ధతులతో ప్రాచీన నిర్మాణాన్ని కాపాడుతూ దాని అసలు వినియోగాన్ని పునరుద్ధరించడం ఈ పనుల ప్రత్యేకతగా నిలిచింది.
సోమసూత్రం తిరిగి పనిచేసే స్థితికి రావడంతో రామప్ప ఆలయంలో భక్తులు ఇకపై ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా ఆగమశాస్త్ర విధానాల ప్రకారం అభిషేకాలు నిర్వహించుకునే అవకాశం ఏర్పడింది. దాదాపు మూడు శతాబ్దాలుగా పూర్తిస్థాయి నిత్య జలాభిషేకానికి ఏర్పడిన అంతరాయం తొలగినట్లు తాజా నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
కాకతీయుల అద్భుత శిల్పకళకు ప్రతీకగా నిలిచిన రామప్ప దేవాలయ వారసత్వాన్ని కాపాడటంలో ఈ పునరుద్ధరణ కీలక ముందడుగుగా భావిస్తున్నారు. ప్రాచీన నిర్మాణ సాంకేతికతకు ఆధునిక శాస్త్రీయ పరిరక్షణ విధానాలను జోడించి చేపట్టిన ఈ కార్యక్రమం చారిత్రక కట్టడాల సంరక్షణకు ఒక మంచి ఉదాహరణగా నిలిచింది.
మీ విశాల్ కుమార్, చీఫ్ ఎడిటర్, న్యూఢిల్లీ
జిల్లా స్టాఫ్ రిపోర్టర్ తో పాటు నియోజకవర్గాలకు మండలాల వారీగా విలేకరులు కావలెను ఆసక్తి ఉన్న వారు క్రింద ఉన్న వాట్సాప్ నెంబర్ పై క్లిక్ చేయండి
